‘Eenvoudig beter’

Hoog tijd voor een voorstelrondje. Want iedereen zit dan wel fijn aan een rond tafeltje met uitzicht op het gras en de stoeltjes van het AZ-stadion, maar met wie eigenlijk?

Voorzitter Thijs Homan roept ondertussen op om vooral ook even op de kaart van Noord-Holland te kijken die bij de deur hangt. "Over de gedragskant is misschien nog weinig bekend, maar er wordt echt al wel gepoogd om dingen te doen. Wat die dingen zijn, mogen jullie op de gele plakkertjes naast de kaart schrijven. En vergeet er niet op te kijken. Misschien levert het ideeën op."

Terwijl burgemeesters, beleidsmedewerkers, ambtenaren en alle andere aanwezigen zich aan de ronde tafeltjes aan elkaar hebben voorgesteld, loopt Andries van den Broek van het Sociaal Cultureel Planbureau naar het podium. 

Dat klinkt erg aantrekkelijk hè, wie kan daar nou op tegen zijn?

Eenvoudig beter 
Van den Broek schreef mee aan het essay 'Niet buiten de burger rekenen'. Daarin hebben de schrijvers zich gebogen over de vraag welke randvoorwaarden noodzakelijk zouden moeten zijn voor de nieuwe Omgevingswet. Van den Broek: "Een kernbegrip in het essay is: 'eenvoudig beter'. Dat klinkt erg aantrekkelijk hè, wie kan daar nou op tegen zijn?

“Eén van de randvoorwaarden is 'een groter vertrouwen in de energieke samenleving'. Weet u wat dat is, een energieke samenleving? Ik zie niet veel knikkende gezichten. Wat we daar mee bedoelen is dat er veel energie in de samenleving zit die je als overheid niet in de weg moet zitten." Nu is er wel geknik in de zaal. 

We gaan elkaar zo gemakkelijk en elegant mogelijk het balletje toespelen.

Pretpong 
Volgens Van den Broek willen beleidsmakers zich nog wel eens vereenzelvigen met het beleid dat ze maken. Ze vergeten daarbij dat het een middel is, geen doel. “Ook de Omgevingswet is een middel. Wat wij daarbij hopen is dat er bij de totstandkoming aan Pretpong wordt gedaan. Weet u wat dat is, Pretpong?" Er gaan een paar vingers omhoog. "Dat komt uit een scène van Van Kooten en De Bie waarin ze aan het pingpongen zijn en De Bie op een gegeven moment het netje weghaalt. 'Maar dan weet ik niet meer wat jouw helft en de mijne is', zegt Van Kooten. 'Dat hoeft ook niet. Het is onze gezamenlijke tafel, we gaan elkaar zo gemakkelijk en elegant mogelijk het balletje toespelen'. Dit is een beetje hoe wij de inrichten van de Omgevingswet zien. Het zou pretpong moeten zijn, geen pingpong." 

 

Burger 
Van den Broek eindigt zijn toespraak met een quizvraag. "Hoe vaak staat het woord burger in de Omgevingswet, denkt u?" Op de vraag of het misschien één keer is, gaan de meeste vingers omhoog. "Toen het wetsvoorstel naar de Kamer ging, stond het er inderdaad één keer in. Toen het was herschreven, stond het er twee keer in. Uiteindelijk staat het er vijftien keer in, maar dat komt omdat er dertien keer 'burgerluchtvaart' in staat. We lachen er een beetje om maar we vinden het ook wel triest. Want we willen allemaal dat burgers, of initiatiefnemers, zich kunnen laten horen én gehoord worden. Het is één van de randvoorwaarden. En het klinkt als een open deur maar regel het maar eens." 

Pippi Langkous
Wim Tijssen, van de gemeente Tilburg, lost Van den Broek af op het podium. Onomwonden zegt hij dat de nieuwe Omgevingswet volgens hem betekent dat het niet meer gaat om de overheid zelf, of over een systeemwereld, maar met name over de bedoeling ervan. Het waarom. "Waarom we bepaalde regels ooit hebben geïntroduceerd. Teruggaan naar de bedoeling ervan klinkt natuurlijk simpeler dan het is. Bij de gemeente Tilburg zijn we schoorvoetend van start gegaan. Ik heb 1800 collega's, dus dat betekent eigenlijk ook 1800 meningen over die Omgevingswet. Vertrouwen is het sleutelbegrip. Daarbij herinner ik mezelf graag aan de volgende uitspraken: 'Iedereen wist dat het niet kon totdat iemand kwam die dat niet wist'. En eentje van Pippi Langkous: 'Ik heb het nog nooit gedaan dus ik denk dat ik het kan'. Ik vind dit hele fijne uitspraken omdat ze me eraan herinneren dat we onversaagd moeten beginnen." 

Blijf behouden wat goed werkt en verander wat beter kan.

Oude wijn in nieuwe zakken 
Kristel Lammers van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten heeft geen sheets bij zich maar ouderwetse kaartjes in haar hand. “Ik probeer het in 2017 zonder sheets te doen, ook wel eens verfrissend.” Lammers hanteert bij de intrede van de nieuwe wet het adagium: 'Blijf behouden wat goed werkt en verander wat beter kan.' 

"Ik weet vooral heel veel niet en hoop dat niet-weten hier vandaag in te kunnen zetten als instrument om nieuwe ideeën op te doen. Ik zie de nieuwe Omgevingswet echt als een bijna missionaire verandering. Onze minister gelooft er echt in. De vraag die wij onszelf stellen daarbij is: gaat deze wet als hefboom werken of wordt het oude wijn in nieuwe zakken? Ik heb geen antwoord op die vraag. Het is volgens mij vooral een kwestie van wat we zelf kunnen en willen.” 

De vraag die de wet ook bij mij oproept is: wat voor gemeenschap willen we zijn? Willen we een duurzame gemeenschap zijn? Willen we de nadruk leggen op natuur, recreatie of economie? Dat gesprek moeten we volgens mij voeren met elkaar. Als bewoners, als bestuurders, als ondernemers. Ik gun onszelf dat gesprek en ik voer het graag." 

Nynke Sietsma
Voeg toe aan selectie